Ieder jaar begint het weer een beetje te kriebelen. Zodra de feestwijzer op de mat valt, weet je: het is bijna 3 oktober.
Al meer dan veertig jaar proberen we deze bijzondere Leidse traditie mee te vieren. De feestgids helpt daar goed bij. Ineens staan alle belangrijke momenten weer op de kalender: het ophalen van de bonnen voor de hutspotmaaltijd, haring en wittebrood, de intocht van de Geuzen, het oefenen voor de Koraalzang en natuurlijk de grote dagen zelf: 2 en 3 oktober.
Ook het oefenen voor de Koraalzang hoort inmiddels bij de voorpret. Ik ben een paar keer mee geweest en Els gaat meestal naar de repetities. Onder leiding van Wim de Ru worden de liederen geoefend, die allemaal hun eigen historische betekenis hebben. Terwijl je samen zingt, komt de geschiedenis van 3 oktober 1574 steeds een beetje meer tot leven.
En dan komt het moment dat de boodschappen voor de hutspot in huis worden gehaald. Een flinke pan, goed gevuld met aardappelen, wortels en uien. Want bij 3 oktober hoort natuurlijk een stevige, lekkere hutspotmaaltijd.
Op 2 oktober is het tijd voor de gezamenlijke hutspotmaaltijd in Leiden. Aan lange tafels zit je tussen bekenden, vrienden en mensen die je misschien nog nooit hebt ontmoet. Maar dat maakt eigenlijk niet uit. Heb je weinig bekenden om je heen, dan heb je er aan het einde van de avond zomaar een paar nieuwe vrienden bij. Met duizenden mensen samen eten en feestvieren, dat blijft bijzonder.
En dan zijn er ook de vertrouwde momenten: het Reveilje, de Koraalzang en de Kerkdienst. Samen stilstaan bij de geschiedenis, luisteren naar de liederen en vooral genieten van het samen zijn en zingen.
Ieder jaar is het weer even zoeken naar een mooi plekje, zodat we alles goed kunnen meemaken. Maar als je daar dan staat, tussen al die mensen, en de Koraalzang klinkt, weet je weer waarom deze traditie zo dierbaar is.
Dit jaar kregen we met onze rolstoel zelfs een bijna vrijgeleide van een van de vrijwilligers van de 3 October Vereeniging naar de zijkant van het podium. Daardoor konden we alles van zeer dichtbij meemaken. Een bijzondere ervaring.
De Kerkdienst is voor mij een van de hoogtepunten. Alleen: met een rolstoel de kerk in, tussen heel veel mensen… komt dat wel goed? De 3 October Vereeniging laat zien wat inclusiviteit betekent. Slechts één mailtje met mijn situatie en het verzoek om de dienst nu eens niet van achter een dikke pilaar te hoeven meemaken, was nodig. We konden vóór half tien komen en aanbellen. We mochten de kerk in. Els schoot een van de vrijwilligers aan en ons werden twee plaatsen toegewezen, gereserveerd en wel. En niet zomaar twee plaatsen: we kregen een heel mooie plek. Ik heb de organisatie uiteraard zeer bedankt. “Goed Ontzet” en “Tot volgend jaar” waren de reacties.
3 oktober is voor ons meer dan alleen een feest. Het is herinneringen ophalen, samen zingen, samen eten en samen de geschiedenis van Leiden beleven.
En misschien is dat wel het mooiste: na meer dan veertig jaar voelt het nog steeds een beetje als vroeger.
Zodra de feestwijzer op de mat valt, begint het opnieuw te kriebelen…
Hein van der Zande (Leiderdorp)
Voorheen organisatieadviseur bij de overheid, nu gepensioneerd
geboren in 1950, getrouwd met Els, twee (adoptie)kinderen, opa van Amara en Rohan